Τι ακριβώς συμβαίνει με τη Συνθήκη INF μεταξύ Μόσχας-ΗΠΑ

Εν μέσω της αυξανόμενης έντασης μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας για την αποδυνάμωση της Συνθήκης για τις Πυρηνικές Δυνάμεις (INF), η Μόσχα κατηγόρησε το ΝΑΤΟ ότι φέρει την άμεση ευθύνη για την κατάρρευση της βασικής Συνθήκης, προβάλλοντας ως επιχείρημα την ανάπτυξη αμερικανικών συστημάτων πυραυλικής άμυνας στα κράτη μέλη της. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την Παρασκευή, πως θα αποσυρθούν από τη συνθήκη INF με τη Ρωσία σε έξι μήνες, αν η Μόσχα δεν τερματίσει αυτό που χαρακτηρίζουν παραβιάσεις αυτής της συμφωνίας.  Τι ακριβώς είναι η Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις και για ποιο λόγο έχει καταστεί ζήτημα έντονης αντιπαράθεσης Μόσχας-Ουάσιγκτον;

Ρήγκαν-Γκορμπατσόφ

Η εν λόγω Συνθήκη υπογράφηκε από τον πρόεδρο των Η.Π.Α. Ρόναλντ Ρήγκαν και τον σοβιετικό ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ και εντασσόταν στο πλαίσιο των δυο υπερδυνάμεων να  για έλεγχο των όπλων. Είχε προηγηθεί μια κλιμακωτή κούρσα εξοπλισμών: Σε απάντηση της ανάπτυξης πυρηνικών πυραύλων μέσης εμβέλειας SS-20 που θα μπορούσαν να χτυπήσουν τη Δυτική Ευρώπη στα τέλη της δεκαετίας του 1970, οι ΗΠΑ έβαλαν πυραύλους στη Δυτική Γερμανία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Μετά από χρόνια συνομιλιών για τον περιορισμό των όπλων, ο Ρήγκαν και ο Γκορμπατσόφ κατέληξαν σε συμφωνία για την πλήρη εξάλειψή τους. Η συνθήκη INF, που δεν έχει ημερομηνία λήξης, καλεί και τις δύο  πλευρές να καταστρέψουν και να μην αναπτύξουν ξανά βαλλιστικούς και πυραύλους Κρουζ  με εύρος 500-5.500 χιλιόμετρα (πυρηνικά ή συμβατικά). Το σύμφωνο επιτρέπει παρόμοια όπλα να εκτοξεύονται από πλοία ή αεροσκάφη. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, συνολικά 2.692 πυραύλοι καταστράφηκαν σύμφωνα με τη Συνθήκη τα πρώτα τρία χρόνια.

Γιατί οι ΗΠΑ ανέστειλαν τις υποχρεώσεις τους;

Οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν το 2014 ότι η Ρωσία είχε δοκιμάσει ένα όπλο, τον πύραυλο κρουζ  9M729, και η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε από περιοχή που υπάγεται στη Συνθήκη. Το 2017, οι Η.Π.Α. ανέφεραν ότι η Ρωσία είχε αναπτύξει αυτό το όπλο. Στη συνέχεια, τον Οκτώβριο του 2018, το ΝΑΤΟ δήλωσε ότι η Ρωσία παραβίασε τη Συνθήκη. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικλ Πομπέο, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δίνουν στη Ρωσία περιθώριο μέχρι το Φεβρουάριο του 2019 για να συμμορφωθούν. Ο σύμβουλος της Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, Τζον Μπόλτον, χαρακτήρισε την συνθήκη INF ως ξεπερασμένη και δήλωσε ότι δεν αντιμετωπίζει την αυξανόμενη απειλή από την Κίνα, η οποία δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία.

Η Ρωσία από την πλευρά της κάλεσε τις ΗΠΑ να αποδείξουν τους ισχυρισμούς του και ανέφερε  ότι ο σχετικός πυραύλος δεν δοκιμάστηκε ποτέ σε αποστάσεις που απαγορεύτηκαν από τη συμφωνία. Παράλληλα η Μόσχα κατηγόρησε τις Η.Π.Α. ότι παραβιάζουν τη συνθήκη με τα δικά της  αντιπυραυλικά συστήματα άμυνας στην Ευρώπη.

Τι θα συνέβαινε χωρίς τη Συνθήκη;

Αναλυτές εκτιμούν πως σε ένα τέτοιο σενάριο η Ρωσία θα μπορούσε να προχωρήσει μεπεραιτέρω ανάπτυξη των πυραύλων που φέρεται να παραβιάζουν τη συνθήκη. Οι Η.Π.Α. αναπτύσσουν ήδη ένα αντι-όπλο, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα επανάληψης της κούρσας εξοπλισμών της εποχής του Ψυχρού Πολέμου στην Ευρώπη. Η κατάρρευση της Συνθήκης θα επέτρεπε επίσης στις ΗΠΑ να αναπτύξουν πυρηνικά όπλα μεσαίας εμβέλειας για να αποτρέψουν την ανάπτυξη των εν λόγω όπλων από την Κίνα, αυξάνοντας ενδεχομένως τις εντάσεις στην Ασία. Ο  Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλτ Τραμπ έχει πει ότι γενικά οι Η.Π.Α. “πρέπει να ενισχύσουν και να επεκτείνουν σε μεγάλο βαθμό την πυρηνική τους ικανότητα.»

Η αντίδραση των υπολοίπων χωρών

Εξαιρετικά  ανήσυχη είναι Γερμανία από μια κατάργηση της συμφωνίας αφού  το τελευταίο πράγμα που θα επιθυμούσε το Βερολίνο θα ήταν ένα πυρηνικό πόλεμο στην Ευρώπη. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι τόνισε στον Τραμπ τη “σημασία αυτής της συνθήκης για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη στρατηγική της ισορροπία”. Η Κίνα, επιφυλακτική για τη νέα συγκέντρωση όπλων των ΗΠΑ, δήλωσε ότι η αναστολή της θα έχει “πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις”.

Related posts

Leave a Comment