Ψάχνουν λύση για τα απόβλητα στο Τρόοδος

Έτοιμες να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα διαχείρισης των στερεών αποβλήτων που ταλανίζει διαχρονικά ολόκληρη την Κύπρο, φαίνεται να είναι οι ορεινές κοινότητες όπως διαφαίνεται μέσα από την ετοιμασία Στρατηγικής Μελέτης Διαχείρισης Αστικών Στερεών Αποβλήτων Ορεινών Κοινοτήτων Τροόδους.

Μέσα από τη σταδιακή υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής Ανάπτυξης Ορεινών Κοινοτήτων (ΕΣΑΟΚ) Τροόδους, διαπιστώθηκε ότι ο τομέας της Διαχείρισης των Στερεών Αποβλήτων αντιμετωπίζει ειδικά προβλήματα και ιδιομορφίες.

Οι μακρινές διαδρομές των απορριμματοφόρων, δεδομένου ότι η περιοχή είναι αραιοκατοικημένη και οι κοινότητες απομακρυσμένες, όσο και το γεγονός ότι για διάφορους λόγους το μεγαλύτερο ποσοστό των οικισμών δεν εντάσσεται στο Συλλογικό Σύστημα διαχείρισης συσκευασιών και αποβλήτων (ΣΣΔΑ) Green Dot Cyprus και συνεπώς η ανακύκλωση δεν επιδοτείται όπως στις αστικές περιοχές, καθιστά τη διαχείριση των Στερεών Αποβλήτων ως μια ιδιαίτερα υψηλού κόστους διαδικασία. Επιπλέον, με τη μεταφορά των αποβλήτων στις ΟΕΔΑ Πεντακώμου και Κόσης, υπάρχει περαιτέρω αύξηση στο κόστος διαχείρισης των στερεών αποβλήτων. 

Μέσα από την πιο πάνω διαπίστωση και στα πλαίσια της ΕΣΑΟΚ Τροόδους, αποφασίστηκε η εκπόνηση Στρατηγικής Μελέτης Διαχείρισης Αστικών Στερεών Αποβλήτων για τις Ορεινές Κοινότητες. Σκοπός της συγκεκριμένης Στρατηγικής είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης απορριμμάτων, το οποίο στοχεύει στην ορθότερη διαχείριση των απορριμμάτων, αλλά και στη μείωση του κόστους διαχείρισής τους. 

Ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός διαχείρισης απορριμμάτων προϋποθέτει την ανάπτυξη και εδραίωση συστημάτων Διαλογής στην Πηγή (ΔσΠ) για τον πρωτογενή διαχωρισμό των σύμμεικτων Αστικών Στερεών Αποβλήτων (ΑΣΑ) στους χώρους που παράγονται. Προϋποθέτει επίσης την ύπαρξη μίας ή και περισσοτέρων μονάδας/ων επεξεργασίας για την ορθή διαχείριση των παραγόμενων αποβλήτων ανά ρεύμα, με τρόπο σύννομο με τα όσα ορίζονται στην κείμενη κοινοτική και εθνική νομοθεσία. 

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το ενδιαφέρον στρέφεται στην επεξεργασία των βιοαποβλήτων, αλλά και στην αξιοποίηση των ανακυκλώσιμων αποβλήτων, γεγονός απόλυτα αναμενόμενο, εφόσον αυτά τα δύο κλάσματα αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των απορριμμάτων και περιλαμβάνουν αξιοποιήσιμα υλικά.

Η Στρατηγική Μελέτη Διαχείρισης Αστικών Στερεών Αποβλήτων Ορεινών Κοινοτήτων Τροόδους έχει κατατεθεί στις Τεχνικές Επιτροπές και αναμένεται η έγκρισή της από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Οι στόχοι της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ως το 2025 τα κράτη μέλη να έχουν φτάσει να επαναχρησιμοποιούν και ανακυκλώνουν τουλάχιστον το 55% των οικιακών αποβλήτων τους, ενώ η υγειονομική ταφή αυτών να περιοριστεί στο 10% ως το 2035. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του 2016, η Κύπρος απέχει κατά πολύ από τους στόχους της ΕΕ, ειδικότερα το ποσοστό ανακύκλωσης και κομποστοποίησης των αστικών αποβλήτων εκτιμάται στο 19%, ενώ το ποσοστό υγειονομικής ταφής φτάνει στο 81%, αποτελώντας ένα από τα υψηλότερα ποσοστά συγκριτικά με τα υπόλοιπα κράτη – μέλη.

Σχετικά με τη παραγόμενη ποσότητα αποβλήτων, για τους οικισμούς του Τροόδους εκτιμήθηκε στους 20.000 τόνους, συνεισφέροντας κατά περίπου 3,5% στην συνολική παραγόμενη ποσότητα της Κύπρου. Όσον αφορά τη συλλογή των στερεών αποβλήτων, τα τελευταία χρόνια με στόχο την αποδοτικότερη και οικονομικότερη συλλογή των αποβλήτων έχουν δημιουργηθεί Συμβούλια (Συμπλέγματα Τοπικών Αρχών) τα οποία αποφασίζουν για τον τρόπο συλλογής των αποβλήτων. Παρατηρήθηκε η απουσία οργανωμένης διαλογής στην πηγή των βιοαποβλήτων, ενώ σε πολύ μικρή έκταση γίνεται διαλογή στη πηγή ανακυκλώσιμων υλικών. Πέραν από την σοβαρότατη περιβαλλοντική επιβάρυνση της περιοχής, αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι κοινότητες, αντί να επωφελούνται από τη διαχείριση και την αξιοποίησή των βιοαποβλήτων και των ανακυκλώσιμων, να επιβαρύνονται οικονομικά με υπέρογκα ποσά, τόσο για την μεταφορά τους όσο και για την επεξεργασία τους ως σύμμεικτα απόβλητα.

Τα απόβλητα αποτελούνται κυρίως από οργανικά κουζίνας και ανακυκλώσιμα, τα οποία αθροιστικά αποτελούν περίπου το 90% του βάρους των αστικών στερεών. Στόχος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου θα πρέπει να είναι η υπόδειξη στοχευμένων μέτρων και μέσων για την οργάνωση και διευκόλυνση του πολίτη, για να ξεχωρίζει τα οργανικά του απόβλητα και να τα κομποστοποιεί στην πηγή (με οικιακούς ή κοινοτικούς κομποστοποιητές) και η διαλογή των ανακυκλώσιμων υλικών. 

Στο πλαίσιο της μελέτης, θα γίνουν συγκεκριμένες προτάσεις για τις αναγκαίες υποδομές (π.χ. τοποθέτηση κομποστοποιητών σε κοινότητες/ ομάδες κοινοτήτων, αναγκαίος αριθμός κάδων, χαρακτηριστικά μέσων συλλογής κ.λπ.), εκτίμηση κόστους καθώς και προτάσεις για χρηματοδοτήσεις.

> Ανάπτυξη και λειτουργία Πράσινων Σημείων

Σοβαρό πρόβλημα για την περιοχή, είναι η διαχείριση των ογκωδών αποβλήτων (έπιπλα, στρώματα κ.λπ.), οι παλιές ηλεκτρικές συσκευές, τα αδρανή κ.λπ., τα οποία πολλές φορές απορρίπτονται ανεξέλεγκτα. Το πρόβλημα αυτό θα μπορεί να επιλυθεί με τη λειτουργία των Πράσινων Σημείων, στα οποία θα μπορεί ο πολίτης να μεταφέρει τα εν λόγω απόβλητα. Εντός του 2018, θα έπρεπε να λειτουργήσουν τα Πράσινα Σημεία της Επαρχίας Λεμεσού και εντός του 2019 αναμένεται να λειτουργήσουν αυτά της Επαρχίας Λευκωσίας. Η περιοχή Μελέτης θα εξυπηρετείται από τα Πράσινα Σημεία στις κοινότητες που αναμένεται να λειτουργήσουν στα όρια της περιμέτρου της ευρύτερης περιοχής Τροόδους.
Εν συνεχεία, ένα δεύτερο μέτρο για τη διαχείριση των ογκωδών αποβλήτων αποτελεί η λειτουργία δύο κινητών Πράσινων Σημείων για τα οποία υπεύθυνος διαχειριστής καθορίζεται αυτός των Πράσινων Σημείων. Τα κινητά πράσινα σημεία προβλέπεται να περνούν από κάθε κοινότητα περίπου ανά μήνα, ώστε να συλλέγουν τα συγκεκριμένα απόβλητα.

> Δημιουργία κοινοτικών χώρων υποστήριξης 

Για να είναι λειτουργικό το σύστημα των κινητών Πράσινων Σημείων και για διευκόλυνση των πολιτών, θα πρέπει να δημιουργηθούν σε κάθε κοινότητα ή ομάδα γειτονικών κοινοτήτων μικροί χώροι προσωρινής εναπόθεσης αποβλήτων/ μικρά ΠΣ. Οι χώροι αυτοί θα πρέπει να είναι κοντά στους οικισμούς, ώστε να είναι χρηστικοί από τους κατοίκους, αλλά παράλληλα και σε κάποιον κεντρικό οδικό άξονα, ώστε να υπάρχει πρόσβαση από το κινητό πράσινο σημείο.

> Ανάπτυξη και λειτουργία σταθμών μεταμόρφωσης

Οι Σταθμός Μεταφόρτωσης Αποβλήτων (ΣΜΑ), μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά ώστε να υπάρχει άμεση και μεγάλη μείωση στα κόστη μεταφοράς. Οι κοινότητες, αντί να μεταφέρουν τα απόβλητα με απορριμματοφόρα στην Κόσιη ή το Πεντάκωμο, θα τα μεταφέρουν σε ένα ενδιάμεσο σταθμό. Εκεί τα απόβλητα θα συμπιέζονται και η μεταφορά τους θα γίνεται από τρίτους στις κεντρικές εγκαταστάσεις με πολύ χαμηλότερο κόστος.

Στην Επαρχία Λεμεσού λειτουργεί ΣΜΑ στο Καντού, ο οποίος έχει αρχίσει να δέχεται τα δημοτικά απόβλητα από κάποιες κοινότητες. Στην Επαρχία Λευκωσίας προβλεπόταν στον σχεδιασμό του ΟΕΔΑ Λευκωσίας η κατασκευή ενός ΣΜΑ κοντά στο Πράσινο Σημείο Ληνού. Με την εγκατάλειψη του σχεδιασμού και τη συμφωνία για τη μεταφορά των Δημοτικών Αποβλήτων στην ΟΕΔΑ Κόσιης, η υλοποίηση του ΣΜΑ Ληνού θεωρείται επιτακτική και επιβεβλημένη, δεδομένου ότι η ΟΕΔΑ Κόσιης είναι ακόμα πιο μακριά από την περιοχή. 
 

Related posts

Leave a Comment